Xuân-Hạ-Thu-Đông-->vẫn mãi y E
20-12-2008, 07:54 PM
http://www.cand.com.vn/Uploaded_CAND/hoabt/mothuyen10.gif
Sau khi Chuyên đề ANTG của Báo CAND đăng tải bài viết về việc phát hiện những mộ thuyền cổ ở huyện Quan Hoá, Thanh Hoá thì nhiều người ở huyện Mộc Châu, Sơn La khẳng định, những phần mộ ấy có rất nhiều ở địa phương mình. Thông tin ấy đã được cán bộ của Phòng Văn hoá-Thông tin huyện Mộc Châu xác nhận là hoàn toàn chính xác, thậm chí, ở đây, mộ thuyền còn được tìm thấy từ vài chục năm về trước.
Tuy thế, theo người có trách nhiệm thì họ phải bí mật thông tin về những ngôi mộ kỳ lạ trên. Nguyên nhân chính của sự bí mật ấy chẳng phải do chuyện muốn giữ những di vật độc đáo cho riêng mình, mà bởi suốt mấy chục năm chưa có một cơ quan chuyên môn nào đến để khảo cứu, đánh giá chính xác về chúng, trong khi những kẻ săn lùng đồ cổ thì cứ băng rừng khắp chốn lục tìm…
"Chôn vùi" mộ cổ vì sợ… trộm
Tiếp nhận thông tin về những mộ thuyền trên, tôi ngược lên Mộc Châu mong được hiểu biết thêm về cách thiên táng kỳ lạ ấy. Thế nhưng, dù tiếp chuyện tôi rất thân mật nhưng anh Nguyễn Đức Nguyên, Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện tuyệt đối không hé lộ địa chỉ cụ thể của những "hang ma", nơi cất giấu mộ thuyền.
Lý do của anh đưa ra là chưa đưa địa chỉ lên báo thì Phòng Văn hóa-Thông tin cùng chính quyền địa phương đã khốn khổ trong việc bảo vệ, canh giữ rồi, nếu công khai địa chỉ thì không biết sẽ như thế nào.
Theo anh Nguyên thì phỏng đoán đáng tin cậy nhất cho tới thời điểm này là những mộ thuyền ấy được táng vào khoảng từ thế kỉ X đến thế kỷ XV. Hiện tại, ngay cả phòng Văn hoá Thông tin huyện cũng chưa chính thức khai quật một ngôi mộ nào nên thật sự không biết trong đó người xưa có táng theo đồ vật nào không?
Cũng bởi tất cả còn nằm trong sự bí ẩn nên những ngôi mộ ấy rất hấp dẫn với… những kẻ săn lùng cổ vật. Bởi thế, anh phải tuyệt đối giữ kín địa chỉ của những hang mộ trên. Ngay sau khi một vài tờ báo đăng tải về những hang mộ ở Thanh Hoá, Phòng đã phải gấp gáp thảo công văn gửi đến các xã có "hang ma" mộ thuyền để thiết lập biện pháp bảo vệ, không cho người lạ lai vãng đến những khu vực "nhạy cảm" ấy.
Tuy thế, khi thấy tôi nài nỉ muốn được tận mục sở thị những mộ thuyền trên, sau khi trao đổi và được sự đồng ý của lãnh đạo, anh Nguyên đã tiết lộ địa chỉ "hang ma" của một xã mà ít nhiều người đã biết. Đó là những hang ở xã Suối Bàng, cách trung tâm huyện chừng 30 cây số. Theo anh Nguyên thì tại xã này, mộ thuyền được tìm thấy ở núi Đá Trồng thuộc bản Rưa Tra, cách trung tâm xã chừng 4 cây số.
Ngoài ra ở bản Bó Lồi, Khoang Tuống thuộc hai núi Lang Chánh và Tạng Táo cũng tìm thấy những ngôi mộ kỳ lạ trên. Tuy nhiên, những hang mộ này không còn nguyên vẹn. Nhiều quan tài đã bị bật nắp và ngay cả thi thể người chết trong quan tài cũng không còn.
Ngoài xã Suối Bàng, theo anh Nguyên thì những "hang ma" trên có ở cả thảy 11 xã của huyện Mộc Châu với hàng trăm mộ thuyền cổ. Thậm chí, ngay cả ở thị trấn trước đây cũng có hang chứa những mộ thuyền như trên. Hang hẹp thì có vài ba mộ, hang rộng thì có đến mấy chục mộ.
Quan tài trong các “hang ma” ấy có kích cỡ không giống nhau. Lớn có chiều dài 1,65 m, rộng chừng 0,45 m, lòng rộng 0,30 m. Quan tài bé có chiều dài từ 1,05 đến 1,20 m, lòng rộng từ 0,25 đến 0,30 m. Tất thảy những quan tài trên đều được làm từ gỗ đinh thối, loại gỗ quý có độ bền cao. Quan tài được trang trí những hoa văn họa tiết rất cầu kì và hai đầu đều được đục hình đuôi én. Trong lòng quan tài, phần đặt đầu người chết được khoét hình lòng bát.
Những câu hỏi cần sớm được trả lời
Trong chuyến khảo sát mới đây tới một hang mộ cổ đã bị… kẻ khác khai quật, Phòng Văn hóa- Thông tin đã lượm được một thanh xương ống tay và mấy miếng bát cổ. Điều lạ lùng là thanh xương ấy lại dài hơn nhiều so với xương ống tay của những người cao lớn bây giờ. Điều ấy đã đặt ra giả thuyết mà chưa ai tìm được câu trả lời thoả đáng: Người xưa có thể trạng to lớn hơn người bây giờ?
Anh Nguyễn Trọng Kim, cán bộ Bảo tàng huyện Mộc Châu là người đã nhiều lần được đi khảo sát và thu luợm các câu chuyện xung quanh những hang mộ kỳ bí ấy cho biết, hầu hết những hang mộ trên nằm ở các ngọn núi đá hiểm trở, cách rất xa khu dân cư. Không biết bằng cách nào mà người xưa lại đưa được cả chiếc quan tài to nặng lên những hang đá chênh vênh mà leo người không cũng còn khó khăn, vất vả.
Có câu chuyện của những cụ già người Thái thường kể cho con cháu mình, xuất hiện nhiều nhất ở xã Mường Sang, nơi có ngọn núi đá Pa- kỉ- sút (ngọn núi Cắm Tên). Chuyện kể rằng, ngày trước đã có cuộc thi tài giữa người Thái và một tộc người khác ở dưới chân ngọn núi này. Tộc người kia thể tạng to lớn nên đã ra lời thách đấu, nếu người của tộc nào bắn được những mũi tên cắm vào vách đá thì tộc người đó được làm bá chủ ở thảo nguyên này.
Người Thái thông minh, trước hôm thi tài đã gắn sáp ong vào tất cả những mũi tên của mình. Sự thông minh ấy đã đưa người Thái lên ngôi bá chủ và tộc người kia mất dần đất canh tác làm ăn. Thậm chí, khi chết cũng không có đất chôn nên phải tìm những hang núi cao để lo phần hậu sự cho mình(?!).
Ai quan tâm? Ai bảo vệ?
Đến thời điểm này thì hầu hết các điểm mộ thuyền ở xã Suối Bàng đã bị khai quật, không còn nguyên vẹn. Theo anh Nguyễn Đức Nguyên, những hang mộ đã bị khai quật ở Suối Bàng trên có bàn tay của kẻ săn lùng cổ vật.
Những hang mộ trên thường nằm rải rác ở trên các núi đá cao, dốc, lại ở rất xa khu dân cư nên theo anh Nguyên, triển khai các phương án bảo vệ là rất khó khăn. Tới thời điểm này, giữ gìn những mộ thuyền trên có sự đóng góp rất tích cực của lực lượng Công an xã.
Tuy thế, rừng xanh núi đỏ mênh mông, cố gắng mấy thì Công an xã cũng không thể căng người ra để ngày đêm "gác" ở trước mỗi cửa "hang ma" được. Bởi thế, với trách nhiệm của người làm công tác văn hoá, muốn lưu giữ những di vật độc đáo cho đời sau, ngoài việc kêu gọi sự quan tâm của các cấp các ngành liên quan, anh Nguyên chỉ còn cách… giữ kín những điều mình biết!
Mr. family
Sau khi Chuyên đề ANTG của Báo CAND đăng tải bài viết về việc phát hiện những mộ thuyền cổ ở huyện Quan Hoá, Thanh Hoá thì nhiều người ở huyện Mộc Châu, Sơn La khẳng định, những phần mộ ấy có rất nhiều ở địa phương mình. Thông tin ấy đã được cán bộ của Phòng Văn hoá-Thông tin huyện Mộc Châu xác nhận là hoàn toàn chính xác, thậm chí, ở đây, mộ thuyền còn được tìm thấy từ vài chục năm về trước.
Tuy thế, theo người có trách nhiệm thì họ phải bí mật thông tin về những ngôi mộ kỳ lạ trên. Nguyên nhân chính của sự bí mật ấy chẳng phải do chuyện muốn giữ những di vật độc đáo cho riêng mình, mà bởi suốt mấy chục năm chưa có một cơ quan chuyên môn nào đến để khảo cứu, đánh giá chính xác về chúng, trong khi những kẻ săn lùng đồ cổ thì cứ băng rừng khắp chốn lục tìm…
"Chôn vùi" mộ cổ vì sợ… trộm
Tiếp nhận thông tin về những mộ thuyền trên, tôi ngược lên Mộc Châu mong được hiểu biết thêm về cách thiên táng kỳ lạ ấy. Thế nhưng, dù tiếp chuyện tôi rất thân mật nhưng anh Nguyễn Đức Nguyên, Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện tuyệt đối không hé lộ địa chỉ cụ thể của những "hang ma", nơi cất giấu mộ thuyền.
Lý do của anh đưa ra là chưa đưa địa chỉ lên báo thì Phòng Văn hóa-Thông tin cùng chính quyền địa phương đã khốn khổ trong việc bảo vệ, canh giữ rồi, nếu công khai địa chỉ thì không biết sẽ như thế nào.
Theo anh Nguyên thì phỏng đoán đáng tin cậy nhất cho tới thời điểm này là những mộ thuyền ấy được táng vào khoảng từ thế kỉ X đến thế kỷ XV. Hiện tại, ngay cả phòng Văn hoá Thông tin huyện cũng chưa chính thức khai quật một ngôi mộ nào nên thật sự không biết trong đó người xưa có táng theo đồ vật nào không?
Cũng bởi tất cả còn nằm trong sự bí ẩn nên những ngôi mộ ấy rất hấp dẫn với… những kẻ săn lùng cổ vật. Bởi thế, anh phải tuyệt đối giữ kín địa chỉ của những hang mộ trên. Ngay sau khi một vài tờ báo đăng tải về những hang mộ ở Thanh Hoá, Phòng đã phải gấp gáp thảo công văn gửi đến các xã có "hang ma" mộ thuyền để thiết lập biện pháp bảo vệ, không cho người lạ lai vãng đến những khu vực "nhạy cảm" ấy.
Tuy thế, khi thấy tôi nài nỉ muốn được tận mục sở thị những mộ thuyền trên, sau khi trao đổi và được sự đồng ý của lãnh đạo, anh Nguyên đã tiết lộ địa chỉ "hang ma" của một xã mà ít nhiều người đã biết. Đó là những hang ở xã Suối Bàng, cách trung tâm huyện chừng 30 cây số. Theo anh Nguyên thì tại xã này, mộ thuyền được tìm thấy ở núi Đá Trồng thuộc bản Rưa Tra, cách trung tâm xã chừng 4 cây số.
Ngoài ra ở bản Bó Lồi, Khoang Tuống thuộc hai núi Lang Chánh và Tạng Táo cũng tìm thấy những ngôi mộ kỳ lạ trên. Tuy nhiên, những hang mộ này không còn nguyên vẹn. Nhiều quan tài đã bị bật nắp và ngay cả thi thể người chết trong quan tài cũng không còn.
Ngoài xã Suối Bàng, theo anh Nguyên thì những "hang ma" trên có ở cả thảy 11 xã của huyện Mộc Châu với hàng trăm mộ thuyền cổ. Thậm chí, ngay cả ở thị trấn trước đây cũng có hang chứa những mộ thuyền như trên. Hang hẹp thì có vài ba mộ, hang rộng thì có đến mấy chục mộ.
Quan tài trong các “hang ma” ấy có kích cỡ không giống nhau. Lớn có chiều dài 1,65 m, rộng chừng 0,45 m, lòng rộng 0,30 m. Quan tài bé có chiều dài từ 1,05 đến 1,20 m, lòng rộng từ 0,25 đến 0,30 m. Tất thảy những quan tài trên đều được làm từ gỗ đinh thối, loại gỗ quý có độ bền cao. Quan tài được trang trí những hoa văn họa tiết rất cầu kì và hai đầu đều được đục hình đuôi én. Trong lòng quan tài, phần đặt đầu người chết được khoét hình lòng bát.
Những câu hỏi cần sớm được trả lời
Trong chuyến khảo sát mới đây tới một hang mộ cổ đã bị… kẻ khác khai quật, Phòng Văn hóa- Thông tin đã lượm được một thanh xương ống tay và mấy miếng bát cổ. Điều lạ lùng là thanh xương ấy lại dài hơn nhiều so với xương ống tay của những người cao lớn bây giờ. Điều ấy đã đặt ra giả thuyết mà chưa ai tìm được câu trả lời thoả đáng: Người xưa có thể trạng to lớn hơn người bây giờ?
Anh Nguyễn Trọng Kim, cán bộ Bảo tàng huyện Mộc Châu là người đã nhiều lần được đi khảo sát và thu luợm các câu chuyện xung quanh những hang mộ kỳ bí ấy cho biết, hầu hết những hang mộ trên nằm ở các ngọn núi đá hiểm trở, cách rất xa khu dân cư. Không biết bằng cách nào mà người xưa lại đưa được cả chiếc quan tài to nặng lên những hang đá chênh vênh mà leo người không cũng còn khó khăn, vất vả.
Có câu chuyện của những cụ già người Thái thường kể cho con cháu mình, xuất hiện nhiều nhất ở xã Mường Sang, nơi có ngọn núi đá Pa- kỉ- sút (ngọn núi Cắm Tên). Chuyện kể rằng, ngày trước đã có cuộc thi tài giữa người Thái và một tộc người khác ở dưới chân ngọn núi này. Tộc người kia thể tạng to lớn nên đã ra lời thách đấu, nếu người của tộc nào bắn được những mũi tên cắm vào vách đá thì tộc người đó được làm bá chủ ở thảo nguyên này.
Người Thái thông minh, trước hôm thi tài đã gắn sáp ong vào tất cả những mũi tên của mình. Sự thông minh ấy đã đưa người Thái lên ngôi bá chủ và tộc người kia mất dần đất canh tác làm ăn. Thậm chí, khi chết cũng không có đất chôn nên phải tìm những hang núi cao để lo phần hậu sự cho mình(?!).
Ai quan tâm? Ai bảo vệ?
Đến thời điểm này thì hầu hết các điểm mộ thuyền ở xã Suối Bàng đã bị khai quật, không còn nguyên vẹn. Theo anh Nguyễn Đức Nguyên, những hang mộ đã bị khai quật ở Suối Bàng trên có bàn tay của kẻ săn lùng cổ vật.
Những hang mộ trên thường nằm rải rác ở trên các núi đá cao, dốc, lại ở rất xa khu dân cư nên theo anh Nguyên, triển khai các phương án bảo vệ là rất khó khăn. Tới thời điểm này, giữ gìn những mộ thuyền trên có sự đóng góp rất tích cực của lực lượng Công an xã.
Tuy thế, rừng xanh núi đỏ mênh mông, cố gắng mấy thì Công an xã cũng không thể căng người ra để ngày đêm "gác" ở trước mỗi cửa "hang ma" được. Bởi thế, với trách nhiệm của người làm công tác văn hoá, muốn lưu giữ những di vật độc đáo cho đời sau, ngoài việc kêu gọi sự quan tâm của các cấp các ngành liên quan, anh Nguyên chỉ còn cách… giữ kín những điều mình biết!
Mr. family